Grado en de lagune
Een eiland met een Romeinse stad erin, en eromheen honderdzestig vierkante kilometer ondiep water.
Grado is een eiland dat met het vasteland verbonden is door een weg van vijf kilometer dwars door de lagune. In het midden ligt het Romeinse castrum, met smalle stegen en drie vroegchristelijke basilieken op enkele meters van elkaar; eromheen het strand, dat naar het zuiden kijkt en het enige van de noordelijke Adriatische Zee is dat dat doet.
Het water is ondiep en warm, en de stad is al een eeuw bekend om haar zeewaterthermen: daarom zie je hier meer dan elders gezinnen met heel jonge kinderen en oudere mensen. De campings liggen in het dennenbos in het oosten, richting Rotta Primero.
De lagune
Achter het eiland begint een wereld van een halve meter diep, met geulen die door palen zijn gemarkeerd, slikplaten die met het tij verdwijnen en rieten hutten met het dak tot op de grond. Je gaat er per boot vanuit de haven, of met de fiets over de weg naar Aquileia. Op het eiland Barbana staat een heiligdom waar de inwoners van Grado al bijna achthonderd jaar naartoe trekken.
Aquileia
Tien kilometer verderop ligt wat over is van een van de grootste steden van het Romeinse Rijk: het forum, de rivierhaven, en in de basiliek een mozaiekvloer van zevenhonderdvijftig vierkante meter, de grootste van de vroegchristelijke wereld. Het bezoek duurt twee uur en het staat op de Unesco-lijst.